Badania archeologiczne w Parku Miejskim im. Stanisława Staszica w Czarnkowie

         Od kwietnia do października 2024 roku na terenie parku im. Stanisława Staszica w Czarnkowie prowadzono badania archeologiczne, którymi kierowała Elżbieta Gajda. Badania te przebiegały równolegle z trwającymi pracami ziemnymi związanymi z rewitalizacją parku. Natrafiono wówczas na zabytki archeologiczne związane z cmentarzyskiem ludności kultury łużyckiej, które przekazano do naszego muzeum.

           Alejki parkowe przebiegają przez stanowisko archeologiczne, znane już w 2 połowie XIX wieku. W latach 30. XX wieku podczas porządkowania ganków w parku natrafiono na dwie urny z przepalonymi szczątkami ludzkimi. „Usuwając darnie napotkali robotnicy na kamienie, pod któremi ukazały się naczynia przedhistoryczne. Dziesiątki przechodniów codziennie miejsce to przekraczało, nie przeczuwając, że znajdują się pod niemi, głęboko w ziemi ukryte nieme świadki dalekiej przeszłości ich stron rodzinnych."

           Ówczesny Burmistrz Czarnkowa Stanisław Ciepluch niezwłocznie poinformował o tym odkryciu Państwowy Urząd Konserwatorski w Poznaniu. Ten, mając na uwadze XIX-wieczne odkrycia oraz zdając sobie sprawę z tego, że zachodzi duże ryzyko zniszczenia kolejnych grobów ciałopalnych podjął decyzję o przeprowadzeniu ratowniczych badań archeologicznych. Jeszcze tego samego roku pod kierunkiem dr Aleksandry Karpińskiej z Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu przeprowadzono badania archeologiczne podczas których odkryto aż 214 grobów ciałopalnych.
Po tych badaniach około 2000 naczyń przewieziono w 34 skrzyniach do Poznania. Udało się to zrealizować dzięki ofiarności mieszkańców Czarnkowa. Zabytki archeologiczne pochodzące z tych badań znajdują się obecnie w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu (dawne Muzeum Wielkopolskie), w Muzeum Regionalnym w Rogoźnie czy też w Muzeum Ziemi Wałeckiej.

               W 2024 roku znaleziono tylko luźny materiał zabytkowy w postaci fragmentów brzuśców popielnic czy też fragmenty przystawek grobowych. Nie trzeba zatem nikogo przekonywać, że wszelkie prace, które przebiegają na terenie stanowisk archeologicznych powinny być obowiązkowo kontrolowane i badane przez archeologów. Dzięki temu pozyskujemy wiedzę o najstarszych dziejach naszego regionu.

                 Poniższe zdjęcie pochodzi ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Przedstawia badania archeologiczne A. Karpińskiej prowadzone w latach 30. XX wieku na terenie parku miejskiego w Czarnkowie.

Romka Bartkowiak