Wernisaż "Nieludzki czas. II wojna światowa"

W piątek, 26 września 2025 roku, w Muzeum Ziemi Czarnkowskiej odbyło się uroczyste otwarcie wystawy poświęconej drugiej wojnie światowej. Zatytułowana jest ona „Nieludzki czas. Druga wojna światowa”.

II wojna światowa, w osiemdziesiąt lat po jej zakończeniu, nadal jest żywym, wzbudzającym skrajne emocje tematem

Z punktu widzenia naszego miasta II wojna światowa oznaczała koniec epoki trwającej kilka stuleci. Przed 1945 rokiem „stary” Czarnków był miejscem gdzie obok siebie żyły społeczności Polaków, Niemców i Żydów. To współżycie miało oczywiście różne oblicza i niejednokrotnie burzliwy charakter, ale na ogół było ono pokojowe. Szaleństwo nazizmu, mieszanki rozbuchanego szowinizmu, nacjonalizmu i rasizmu doprowadziło do zagłady niezliczonych istnień ludzkich i kompletnego przeobrażenia nie tylko naszego miasta ale i całego świata. Ta głęboko humanistyczna percepcja jest widoczna w wystawie „Nieludzki Czas. II wojna światowa”. Oddaje ona głos świadkom i ofiarom tych wydarzeń- i to w sensie dosłownym. Zwiedzaniu towarzyszą nagrania relacji naocznych świadków 1 września 39 roku i 24 stycznia 1945 roku. Fragment wystawy poświęcony jest czarnkowskim policjantom, ofiarom zbrodni katyńskiej. W innej części wystawy można zobaczyć pozostałości osobistych przedmiotów radzieckich żołnierzy, którzy zginęli walcząc w okolicach Czarnkowa. Jeszcze w innej przedstawione zostały zdjęcia mieszkańców Czarnkowa, młodych Niemców w mundurkach Hitlerjugend i innych nazistowskich organizacji. Wrażenie robią zdjęcia niemieckich uchodźców wykonane 23 stycznia 1945 roku na rynku w Czarnkowie. Ich pokazanie było możliwe dzięki uprzejmości Herder- Institut w Marburgu (https://www.herder-institut.de/en/welcome/)Nie jest to wystawa triumfalistyczna ani martyrologiczna; jej przesłaniem jest jednostka i społeczność postawiona wobec wielkiej historii.

Na wernisaż licznie przybyli zaproszeni goście. Przywitała ich kierownik Muzeum Ziemi Czarnkowskiej, Karolina Rążewska- Golik, komendant powiatowy policji młodszy inspektor Mikołaj Szydzik oraz dyrektor Miejskiego Centrum Kultury Paweł Zajda. Zjawili się liczni reprezentanci służb mundurowych. Ich udział był szczególnie cenny ze względu na uhonorowanie ofiar zbrodni katyńskiej, w większości policjantów. Część wystawy im poświęcona mogła powstać dzięki współpracy z panią Czesławą Ducką, już od wielu lat kustoszką katyńskiej pamięci w Czarnkowie. Dostarczyła ona wielu cennych materiałów i służyła radą. Głos zabrał także doktor Andrzej Talarczyk, wnuk czarnkowskiego policjanta zamordowanego w Katyniu. Przybliżył on sylwetkę swojego przodka i podzielił się kilkoma uwagami dotyczącymi upamiętnienia ofiar w Polsce. Głos zabrał także burmistrz Czarnkowa, Jacek Klimaszewski. Jego krótka przemowa podnosiła niezwykle istotny także w dzisiejszych czasach temat- wagę prawdy w życiu publicznym. Burmistrz zwrócił uwagę, że kłamstwo zawsze służyło do siania niezgody, strachu i nienawiści i jedyną bronią wobec tej podłości jest prawda.

Wystawa „Nieludzki Czas. II wojna światowa” dostępna jest w Muzeum Ziemi Czarnkowskiej od wtorku do piątku w godzinach 10-16 oraz w soboty w godzinach 9.00-13.00   

Mikołaj Kułakowski